Dzień Państwowości Chorwacji

Dzień Państwowości Chorwacji (Dan državnosti) to święto narodowe Chorwacji, obchodzone co roku 30 maja. Upamiętnia zwołanie pierwszego demokratycznie wybranego wielopartyjnego parlamentu chorwackiego (Sabor) 30 maja 1990 roku, oznaczając ustanowienie nowoczesnych chorwackich instytucji demokratycznych.

Ten dzień ma głębokie znaczenie dla Chorwatów, ponieważ reprezentuje przywrócenie demokracji po dziesięcioleciach komunistycznych rządów jednopartyjnych w ramach Jugosławii. Wybory w 1990 roku przyniosły władzę Chorwackiej Wspólnocie Demokratycznej (HDZ) i skierowały Chorwację na drogę do niepodległości.

30 maja jest dniem wolnym od pracy w całej Chorwacji, z zamkniętymi urzędami państwowymi, szkołami i większością przedsiębiorstw.

Droga Chorwacji do demokracji rozpoczęła się wraz z upadkiem reżimów komunistycznych w Europie Wschodniej w 1989 roku. System jugosłowiański, pod rosnącą presją kryzysu gospodarczego i napięć nacjonalistycznych, zaczął się liberalizować.

W dniach 22-23 kwietnia i 6-7 maja 1990 Chorwacja przeprowadziła swoje pierwsze wolne wybory wielopartyjne od II wojny światowej. Chorwacka Wspólnota Demokratyczna (HDZ), kierowana przez Franjo Tuđmana, odniosła decydujące zwycięstwo.

30 maja 1990 nowo wybrany parlament chorwacki zebrał się po raz pierwszy w Zagrzebiu. Ta historyczna sesja oznaczała koniec 45 lat rządów komunistycznych i początek chorwackiego demokratycznego samorządu. Franjo Tuđman został wybrany pierwszym Prezydentem.

Do 2020 roku Dzień Państwowości obchodzono 25 czerwca, ale zmieniono go na 30 maja, aby upamiętnić faktyczne ustanowienie instytucji demokratycznych.

Oficjalna ceremonia państwowa: Główne obchody odbywają się na Placu Świętego Marka (Trg svetog Marka) w Zagrzebiu, historycznej siedzibie rządu chorwackiego. Ceremonia obejmuje przemówienia Prezydenta, Premiera i Przewodniczącego Parlamentu.

Podniesienie flagi: Odbywa się uroczyste podniesienie flagi chorwackiej, któremu towarzyszy hymn narodowy "Lijepa naša domovino" (Nasza piękna ojczyzna).

Składanie wieńców: Urzędnicy składają wieńce przy pomnikach upamiętniających chorwacką państwowość i tych, którzy przyczynili się do ustanowienia demokracji.

Warta honorowa: Chorwackie siły zbrojne pełnią ceremonialną służbę wartowniczą.

Wydarzenia kulturalne: Koncerty, wystawy i przedstawienia teatralne celebrujące chorwacką kulturę i historię odbywają się w całym kraju.

Nabożeństwa: Specjalne nabożeństwa dziękczynne odbywają się w kościołach w całej Chorwacji.

Wywieszanie flag: Obywatele wywieszają flagę chorwacką (czerwona, biała i niebieska z historycznym herbem) na domach i budynkach.